محفوظ دارد . حتى به خاطر حفظ منافع انگلستان و بستن هرگونه راه سوء تفاهم و بهانه ، دستور داد كه واحدهاى انتظامى مناطق نفتى را هرچه بيشتر تقويت نموده و مجهز سازند و مراقبت افزونترى در مورد حفاظت اين مناطق معمول دارند . همسايگان متجاوز ايران تا هنگامى كه آلمان به جنگ با آنان برنخاسته بود ، درخصوص سياست بيطرفى و صلح‌دوستى ايران سخنى نداشتند ؛ لكن بعد از حمله آلمان و اتفاق آن دو دولت عليه آلمان ، نغمه ستون پنجم آلمان را در ايران ساز كردند و راندن آنان را جدا خواستار شدند . رضا شاه از پذيرفتن اين تقاضا خوددارى كرد . رضا شاه متوجه شد كه اين‌گونه تقاضا صرفا منبعث از بهانه‌جويى و اعمال غرض است ؛ چه با همه دقتى كه دولت در حفظ سياست بيطرفى به كار برده بود ، طرح اين‌گونه درخواستها مقدمه كشمكش و سوء نظر آنان به ايران بود . چون جواب مساعدى از ايران دريافت نكردند اين تقاضا را تجديد كردند . با اينكه دولت ايران در پاسخ دو فقره يادداشت مزبور كه نخستين در 28 تير و دومى در 25 مردادماه تسليم شده بود ، صريحا به نحو اطمينان‌بخشى نوشته بودند كه دولت ايران در خصوص رفتار كليه اتباع بيگانه ، در نهايت دقت ، مراقبت مىنمايد و به عده محدودى افراد آلمانى كه در ايران كارهاى معين و مشخص دارند ، اجازه نخواهد داد كه غير از وظيفه‌اى كه بر عهده دارند ، پيرامون اعمال ديگرى بگردند ، مع هذا كار به اين‌جا كه نمايندگان شوروى « 1 » و انگليس ساعت چهار صبح به خانه مرحوم رجب على خان منصور الملك نخست‌وزير وقت شتافته يادداشتهايى مبنى بر تكرار مطالب گذشته تسليم و در اين يادداشتها اخطار كردند كه متوسل به نيروى نظامى خواهند شد . بعدا معلوم شد كه در همين ساعت كه به دولت ايران التيماتوم داده‌اند ، نيروهاى زمينى و هوايى آنان از مرزهاى ايران گذشته‌اند و از ناحيه شمال به آذربايجان و از سمت جنوب به خوزستان حمله‌ور شده ، تلفاتى وارد نموده و در خاك ايران پيش رفته‌اند . در شمال نيروى هوايى شوروى به شهرهاى بىدفاع آذربايجان ، و در جنوب نيروى هوايى انگلستان به اهواز بمب ريختند و به ملت نجيب ايران كه غير از صلح‌دوستى هدفى نداشتند ، تلفات جانى وارد ساختند . در كرمانشاه و قصر شيرين قواى موتوريزه وارد كردند . قواى مهاجم و متجاوز شوروى « 2 » و انگليس در هرجا با ارتش ايران مواجه شدند ، مصادمه و زدوخورد آنها غير قابل اجتناب و طبيعى بود ؛ و وارد شدن تلفات نتيجه سوء آن .

--> ( 1 ) . اصل : روسيه . ( 2 ) . اصل : روس .